Ünlü Armatör Ne Demek? İzmirli Bir Gençten Mizahi Bir Bakış
Bir akşam arkadaşlarla buluştuk, mekanın bir köşesinde yüksek sesle müzik çalıyor, bir diğer köşesinde ise masada bir sürü insan var. Herkes keyifli, gülüyor, şakalaşıyor… Benim de kafamda hep aynı soru var: “Ünlü armatör ne demek, ya?” İşte, tam o sırada, mekanın biraz ilerilerinden tanıdık bir yüz geldi. “Naber, ünlü armatör!” diye seslendi biri. Herkes bir an durdu, gözler o kişiye çevrildi. Ama ben bir şeyin farkına varıyorum: O kadar çok duydum ki “armatör” kelimesini, artık kafamda “Bu adam gerçekten ünlü mü?” diye bir soru beliriyor. Evet, bazen insanın aklı karışabiliyor.
İzmir’de, denize olan ilgim ve bazen kafama takılan soruları derinlemesine düşünmem, birdenbire bana “Ünlü armatör ne demek?” sorusunu sorgulatmış oldu. Arkadaş ortamında espri yaparken kendimi hiç fazla ciddiye almadığım bir gün, birdenbire armatör kelimesine takıldım. Hadi gelin, biraz bu soruyu irdeleyelim. Hem eğlenceli bir şekilde açıklayalım, hem de bu ünlü armatörlerin dünyasında neler döndüğüne bakalım!
Armatör: Denizlere İsim Veren Adamlar
İlk önce, “armatör” kelimesinin gerçek anlamına bakalım. Aslında armatör, gemi işletmecisi demek. Yani bir kişi, gemi işletir, kendi gemisi varsa onu yönetir ve bazen uluslararası deniz taşımacılığında önemli işler yapar. Ama tabi, denizci ruhunu taşımayan bir adam için “armatör” kelimesi, genellikle çok havalı bir şey olarak algılanır. Zaten İzmir’de “armatör” denildiğinde, bir bakıyorsunuz, biri karşınızda 5 metrelik tekneleriyle, gözlükleriyle, güneşin altındaki pozlarıyla gelmiş.
Evet, biraz gülerek yazıyorum ama işin ciddiyetini de unutmamak gerek. Armatörler, denizcilik sektöründe iş yapan, gemilerini kiralayan veya bunları taşıma işini üstlenen, kısacası denizin efendisi olan kişilerdir. Ancak bana göre bu kelime, halk arasında “bayağı zengin ve yakışıklı” adamları tanımlamak için de sıklıkla kullanılır. İzmir’de yaşamanın avantajı belki de tam da burada devreye giriyor: Etrafınızda birkaç tane gemiyle dolaşan, tatil için Yunan adalarına giden insanlar gördükçe “Armatör kimdir?” sorusu kafanızı kurcalamaya başlıyor.
Şimdi de biraz daha eğlenceli ve hayatın içinde armatörleri nasıl görüyoruz, ona bakalım.
Bir Günü Armatör Olmak: Hayatımda Neler Oluyor?
Ankara’dan bir arkadaşımla konuşuyorum, “Hadi gel İzmir’e, teknemle gezdireyim seni!” diyor. Sadece “Tekne” dediği şey, aslında bir tür yat. Hani o yatlar var ya, kıyıda karşınıza çıkıp, insanı “Vay be, bu adam kesin ünlü armatör” dedirtiyor. Birçok insanın içinde böyle bir hayal var: Deniz kenarında, güneşin batışını izleyerek teknenin güvertesinde şarap içmek. Arkadaşımın bana dediği de tam olarak bu. Kafamda büyüttüğüm “armatörlük” kavramının 1-2 adımda tükeneceğini düşündüm. Ama bir bakıyorsunuz, “Ünlü armatör” diye anılan kişiyle sohbet ediyorsunuz ve bu kişi gerçekten de mütevazı, neşeli ve sadece işini seven biri.
Geçenlerde bir arkadaşım dedi ki: “Bunu senin gibi bir insanın yazmasını beklemezdim, ama neden olmasın? Armatör de olsa, sonunda herkesin de bir dünyası var.” Evet, gerçekten de öyle. Armatör olmak, demek ki sadece denizlerde gezip tozmakla ilgili değil. İnsanlar bazen öyle karmaşık karakterler haline gelebiliyorlar ki, sabahları kahve içip gündemi takip etmek, akşamları ise işlerini takip etmek, bazen de “Armatör ne demek?” diye sorgulamak, işin ilginç kısmı.
Ünlü Armatör Olmak: Kimse Beni Tanımıyor Mu?
Bir akşam arkadaşım İsmail, elinde telefonla geldi ve “Bugün tanıştım, ünlü bir armatörle!” dedi. “Yok, artık!” dedim, “Gerçekten mi? Adamın gemisi mi var?” “Yok,” dedi, “Ama gerçekten ünlü! Ben de ‘Armatör ne demek?’ diye sordum, bak şimdi şuraya, adam internetten buldu, yıllardır denizle uğraşıyor” dedi. Dedim, “Bu kadar ciddiye mi alacağız? İnsanlar internetten her şeyi bulur, onlara ünlü diyeceğiz öyle mi?”
İsmail biraz bozuldu ama, düşündüm: Belki de işin sırrı, insanların gerçekten kendini nasıl sunduğunda gizlidir. “Ünlü” kelimesi, her zaman başarıyla ve tanınmakla ilişkilendirilen bir kavram. Kimseyi küçümsememek gerek, bazen en basit şeyler, bir kişinin ne kadar değerli olduğunu gösterebilir. Mesela, İzmir’de bir akşam “Armatör” diye tanınan kişi, belki de sahil kenarındaki eski bir balıkçı dükkanında çalışıyordur. Bu da başka bir bakış açısı.
Sonuç Olarak: Ünlü Armatör Ne Demek?
İzmirli genç olarak, bir armatörün ne demek olduğunu anlamak çok zamanımı aldı. Ama demek istediğim şu ki, ünlü armatörler denizciliği sadece “gemiler, yatlar, deniz” ile ilişkilendirmezler. Bu kelime, bazen sosyal çevremizde duyduğumuzda sadece bir hava yaratmak için kullanılır. Yani, ünlü armatör olmanın ne demek olduğunu tam olarak kavrayabilmek, sadece şık bir teknede eğlenmek değil, aynı zamanda denizcilik dünyasında kim olduğunuz ve yaptığınız işlerle de ilgilidir.
Sözün kısası, İzmir’de ve Türkiye’nin diğer köylerinde “armatör” denildiğinde aklınıza gelen ilk şey, belki de denizle, gemilerle ilgisi olmayan bir kavram. Ama “Ünlü armatör” olmanın gerisinde yatan gerçek, insanın kendi yolunu çizmesiyle alakalı. Herkesin içinde bir armatör ruhu var: Hayatını yönlendiren, sorumluluk sahibi ve bazen belirsiz denizlere açılan kişi.
Siz de bir armatör olmak istemez misiniz?