Kategori: Makaleler

Kilitlenip Kalmak Ne Demek? Bir Sosyolojik Perspektif Hayatın pek çok anında, bazen bir noktada kendimizi bir yerde sıkışmış, çıkmazda, ya da daha basitçe “kilitlenmiş” hissedebiliriz. Kendimizi bir döngüye hapsolmuş, bir sorunun ya da olayın içinde donmuş ve çözüm üretemiyor gibi hissedebiliriz. Peki, bu “kilitlenip kalma” durumu aslında ne demektir? Bir birey olarak, kişisel bir sıkışmışlık hissi mi, yoksa toplumsal yapıların ve güç dinamiklerinin etkisiyle şekillenen bir durum mu? Belki de hayatın her alanında rastladığımız, bazen çaresiz bir şekilde, bazen de öznenin iradesiyle karşılaştığı bir durumu tanımlıyoruz: Kilitlenip kalmak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde anlamlı bir kavramdır. Kilitlenip kalmak, sadece…

Kaldıraçlı İşlem İçin Ne Kadar Para Lazım? Finansal Özgürlük Mü? Yoksa Tehlikeli Bir Oyun Mu? Birkaç yıl önce, eski bir arkadaşım bana bir yatırım fırsatından bahsetti. “Kaldıraç kullanarak yatırım yapmayı düşündüm,” dedi, “Yani, aslında yatırdığım paranın çok daha fazlasını kontrol edebilirim, böylece kazancım katlanır.” Bu cümle, bana ilk başta çok cazip geldi. Ama sonra derin bir düşündüm, çünkü kaldıraçlı işlem ve finansal piyasalar hakkında çok fazla şey bilmiyordum. Kendimi, bu işin içine girmeden önce daha fazla öğrenmek gerektiği konusunda ikna ettim. Peki, kaldıraçlı işlem gerçekten bu kadar cazip mi? Ve bu tarz işlemler için ne kadar paraya ihtiyacınız var? Kaldıraç…

Burun Akıntısına En Hızlı Ne Geçirir? Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Burun akıntısı, çoğu insanın karşılaştığı basit bir sağlık sorunudur. Ancak, bu fizyolojik rahatsızlığın ardında, daha derin toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve hatta ideolojik çatışmaları anlamamıza yardımcı olabilecek ilginç bir metafor gizli olabilir. İktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık gibi kavramlar birer toplumsal burun akıntısına dönüşebilir: Hızla yayılan, ancak köklü bir çözüm bulmanın zor olduğu rahatsızlıklar. Peki, toplumları hızla etkileyen bu “siyasal burun akıntıları” nasıl tedavi edilebilir? Demokratik katılım, meşruiyet, güç dinamikleri ve ideolojik mücadeleler, günümüzde bu sorunun cevabını aradığımızda karşımıza çıkan temel kavramlar. Bu yazıda, burun akıntısının iyileşme sürecine benzer bir…

Tüberkülozun Kesin Tanısı Nasıl Konur? Bir Sosyolojik Perspektif Tüberküloz (TBC), bir zamanlar modern tıbbın yavaş yavaş yok saydığı hastalıklardan biri olarak kabul edilse de, günümüzde hala büyük bir halk sağlığı sorunu olma özelliğini sürdürüyor. Yalnızca biyolojik bir hastalık değil, aynı zamanda toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve eşitsizlikleri derinden etkileyen bir olgu. Bu yazıda, tüberkülozun kesin tanısının nasıl konduğuna dair bilimsel süreçleri sosyolojik bir bakış açısıyla ele alacak ve toplumun farklı kesimlerinden bireylerin yaşadığı deneyimleri irdeleyeceğiz. Ama önce, tüberkülozun ne olduğuna kısaca göz atalım. Tüberkülozun Temel Kavramları Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis adlı bakterinin yol açtığı bir enfeksiyon hastalığıdır. Çoğunlukla akciğerleri etkileyen, ancak…

Mobil Onay Kodu: Dijital Dünyada Güvenlik ve Toplumsal Yansılamaları Dijital dünyada her geçen gün daha fazla yer edinirken, hepimizin en sık karşılaştığı şeylerden biri de mobil onay kodları. Çoğumuz, bir internet hesabına giriş yaparken veya online alışveriş yaparken bu kodları alıyoruz. “Şifreyi unuttum, hadi bir onay kodu gelsin” gibi durumların artık klasikleştiği bir dönemde, mobil onay kodlarının hayatımızdaki yerini düşündüğümüzde, aslında sadece teknik bir gereklilikten çok daha fazlasını görüyoruz. Bir anlamda, güvenliğe dair toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri bu basit gibi görünen uygulamada gizli. Peki, mobil onay kodları tam olarak nasıl çalışıyor? Öncelikle, bir güvenlik sürecinin…

Kırşehir’de Ne Yemeği Meşhur? Psikolojik Bir Mercekten Lezzet, Bellek ve duygusal zekâ Üzerine Bir Keşif Çocukluğumda, bir akşamüstü Kırşehir’in dar sokaklarında gezinirken bir yandan içimde beliren merak duygusunu hâlâ hatırlarım: “Bu yemeğin kokusu bana hangi anımı hatırlatıyor?” İnsan davranışları, tıpkı hafızamızdaki tatlar gibi, bilişsel ve duygusal süreçlerimizin karmaşık bir yansımasıdır. Bir yemeğin peşine düştüğümüzde yalnızca damak zevkimizle karar vermeyiz; geçmiş deneyimlerimiz, toplumsal beklentilerimiz ve sosyal etkileşim içinde nasıl algılandığımız gibi psikolojik yönler de bu kararları şekillendirir. Kırşehir’de ne yemeği meşhur? sorusunun yanıtı, sadece bir yemek listesi olmaktan çıkar; aynı zamanda bireylerin nasıl düşündüklerinin, ne hissettiklerinin ve nasıl bağ kurduklarının bir…

Dünyanın En Uzun Depremi Ne Kadar Sürdü? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir depremin uzunluğuna dair düşünceler, genellikle sayısal bir ölçümle sınırlı kalır: dakika, saat, hatta birkaç gün süren sarsıntılar. Ancak, bir depremin fiziksel süresinden çok daha derin, psikolojik bir etkisi vardır. Depremin, yalnızca yer kabuğunda değil, insan psikolojisinde de derin izler bıraktığını kimse inkar edemez. Bu yazı, depremin “ne kadar sürdüğü” sorusunu psikolojik bir açıdan ele alarak, hem bireysel hem de toplumsal anlamda insan davranışlarının ardındaki gizemli süreçleri inceleyecek. Dünya üzerinde gerçekleşmiş en uzun depremi düşündüğümüzde, ilk akla gelen şey genellikle zamanla yarışan rakamlardır. Ancak, insanlar depremleri sadece fiziksel bir…

Allah rahmet eylesin mi etsin mi? Geçmişin tarihini anlamadan, bugünü yorumlamak zordur. Her bir kavram, kelime ya da ritüel, uzun bir zaman dilimi içinde şekillenmiş, toplumsal yapılar ve inançlarla iç içe geçmiş bir anlam taşıyabilir. “Allah rahmet eylesin” mi, “Allah rahmet etsin” mi? Bu basit gibi görünen ifade, yüzyıllar süren bir evrimin ve dini inançların, toplumsal dönüşümlerin ve dilin kesişim noktasıdır. Peki, bu ifade tarihsel bir bakış açısıyla ne ifade eder? Ne zaman, nasıl ve neden değişti? Bu yazı, hem dini hem de dilsel bir dönüşümün izlerini sürerken, geçmişin bugüne nasıl yansıdığını sorgulayacak. Tarihte “Allah Rahmet Eylesin” İfadesinin Doğuşu İslam…

İhtimalin Anlamı Nedir? Bir Sabah, Bir Soru, Bir Cevapsız Yüzleşme Bir sabah, Kayseri’nin sert soğuk rüzgârı yüzümü çarparken, yürürken fark ettiğim bir şey oldu: Kendimi kaybetmiş gibiydim. Hedefim belli değildi, adımlarımın yönü belirsizdi. Yine aynı kafede oturuyor, günlük tutuyor, geçen zamanın düşüncelerimi nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışıyordum. Yavaşça kalemi elime alırken bir soru beliriverdi kafamda: İhtimalin anlamı nedir? Hayatımda hep ihtimallerle yaşamıştım. Belki de bu yüzden her şeyin içinde bir olasılık olduğunu kabullenmiştim. Ama bir an, o soruyu yazarken, içinde kaybolduğum düşünceler arasında bu ihtimallerin ne anlama geldiğini derinlemesine sorgulamaya başladım. “İhtimal” bana neyi hatırlatıyordu? İhtimaller ve Geçmişin Ardında Kalan Hayal…

Özlem Duygusu Nedir? Özlem duygusu, bazen içimizi sızlatan, bazen de ne olduğunu anlayamadığımız, ama her zaman bir şekilde hissedilen bir şeydir. Bunu herkes bir şekilde yaşamıştır. Sadece fiziksel değil, ruhsal bir mesafe de yaratabilir bu duygu. Mesela İstanbul’un kalabalığından uzak, deniz kenarında bir köyde yaşamayı hayal edersiniz, ama bir yandan da burada, ofisinizde kalmak zorundasınızdır. Bazen insan, yalnızca geçmişin sıcak anılarına değil, geleceğin belirsizliğine de özlem duyar. Peki, özlem duygusu nedir, ne zaman başlar, nasıl etkiler bizi ve nereye gider? Gelin, birlikte keşfedelim. Özlem Duygusunun Geçmişi Özlem, aslında çok eski bir duygu. Antik çağlardan bu yana, insanların kaybettikleri bir şeyi,…